Өзбекстанда экс-президент Ислам Каримовтың қызы Гүлнара Каримовадан қайтарылған қаражат ана мен жаңа туған нәрестелер өлімін азайту бағдарламасын жүзеге асыруға пайдаланылды.
Өзбекстанның экономика және қаржы министрлігінің баспасөз қызметінің мәліметінше, жоба аясында 231 перзентхана заманауи жабдықтармен жабдықталды, ал 80 мыңнан астам медицина қызметкері біліктілігін арттырды.
ЮНИСЕФ, ЮНФПА және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен бірлесіп жүзеге асырылған бұл бағдарлама 2023 жылдың қыркүйегінде басталған. Инвестициялардың жалпы сомасы 43,5 миллион долларды құраған. Қаражат Каримовамен байланысты компаниялардың шетелдік шоттарынан елге қайтарылған қаржысына арналған «Ишонч» қоры арқылы бөлінген.
Тұтастай алғанда, ел бойынша 231 перинаталдық мекемеге жаңа жабдықтар алынғаны нақтыланды. Заманауи инкубаторларды, тыныс алуды қолдау жүйелерін, анестезия жабдықтарын және басқа да маңызды құрылғыларды сатып алуға 31 миллион доллар бөлінді.
Сонымен қатар, 80 мыңнан астам маман оқу курстарынан өтті. Курстар перинаталдық күтімнің озық әдістерін, жоғары қауіпті жүктілікті басқаруды және зертханалық диагностиканы қамтыды.
Жоба жүктілік кезінде үнемі медициналық көмекке мұқтаждық туралы қоғамның хабардарлығын арттыруға бағытталған ақпараттық науқанды да қамтыды. Нәтижесінде 4 миллионнан астам адам сапалы медициналық көмекке қол жеткізді.
Өзбекстан шенеуніктері бағдарлама іске асырылғаннан бері ана өлімі деңгейі 14,5 пайызға төмендегенін айтады. Нәрестелердің, әсіресе салмағы аз туылған нәрестелердің өмір сүру деңгейі шамамен 13 пайызға жақсарғаны хабарланған.
Жобаның аяқталуына байланысты түсініктеме бере отырып, Швейцарияның Өзбекстандағы елшісі Константин Оболенский Каримованың елге қайтарылған қаражатын пайдаланудағы ашықтық пен есеп беру еуропалық мемлекет үшін маңызды басымдықтар болып табылатынын мәлімдеді. Дипломаттың айтуынша, «Ишонч» қорының қызметі бұл қаражаттың халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға қосқан үлесінің жарқын мысалы болып табылады.
Өзбекстан экономика және қаржы министрінің орынбасары Отабек Фазилкаримов өз кезегінде активтерді тиімді пайдалану адами капиталды дамыту және әлеуметтік реформаларды қолдау үшін өте маңызды екенін атап өтті. 2022 жылдың ақпан айында Өзбекстан мен Швейцария Каримова мен оның сыбайластарының Орталық Азия еліне қайтарылған активтерін алу үшін БҰҰ-ның көпжақты сенім қорын құруға келісті. Бұл қаражатты кедейлік пен аштықты жою, сапалы білім беру, гендерлік теңдік, таза су мен санитария, лайықты жұмыс және экономикалық өсу және басқа да мәселелерді қамтитын Тұрақты даму мақсаттарына (ТДМ) жету үшін пайдалану туралы шешім қабылданды.
2022 жылдың қыркүйегінде Өзбекстан әділет министрлігі Каримованың шетелде сақтаған қылмыстық активтерінің жалпы құны шамамен 1,3 миллиард долларды құрағанын хабарлады.
2012 жылы Еуропада Гүлнара Каримова мен онымен байланысты компаниялардың қызметіне қатысты тергеу басталған. Қылмыстық схема түскен қаражаттың шетелде, ең алдымен Швейцарияға жылыстатылғаны анықталған.
2013 жылы Өзбекстанда Каримоваға қарсы жымқыру және салық төлеуден жалтару айыптары бойынша екі қылмыстық іс қозғалған. Бірінші іс бойынша, 2015 жылы, ол 15 жыл бас бостандығын шектеуге, ал екіншісінде, 2017 жылы 10 жылға бас бостандығынан айыруға сотталды, бірақ кейінірек жаза бес жылға бас бостандығын шектеуге ауыстырылды.
2020 жылдың наурыз айында Каримоваға қылмыстық ұйым құру, бопсалау және басқа да қылмыстар жасады деген айып тағылған үшінші қылмыстық іс бойынша ол 13 жылға бас бостандығынан айырылды.
